مبدا تاریخ اسلام
207 بازدید
تاریخ ارائه : 12/24/2014 11:48:00 AM
موضوع: تاریخ و سیره

اشاره

به مناسبت حلول ماه ربیع الاول نوشته ای با عنوان (ماه ربیع الاول، مبدا تاریخ اسلام) تقدیم خوانندگان عزیز می گردد. در این نوشته با تحلیل واقعه هجرت رسول خدا(ص) به مدینه در آغازین روز ماه ربیع الاول به مبدا شدن این هجرت برای تاریخ اسلام اشاره شده است.

بر اساس این تحقیق ماه ربیع الاول اولین ماه قمری در تقویم اسلامی به شمار می رود که بعدها در پی انحراف خلافت اسلامی به رسوم جاهلی بازگشت و ماه محرم به عنوان اولین ماه معرفی شد.

لیله المبیت:

 پس از اينكه انصار با رسول خدا(ص) بيعت كردند و كفار و مشركين قريش از اين جريان با خبر شدند نقشه‌هایي براي از بين بردن پيامبر و طرفداران ايشان كشيدند و تصميم گرفتند آن حضرت را يا زنداني كنند يا به قتل برسانند و يا تبعيد نمايند. خداوند تبارك و تعالي پيامبر خود را از اين تصميم مطلع كرد: «وَإِذْيَمْكُرُ بِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِيُثْبِتُوكَ أَوْ يَقْتُلُوكَ أَوْ يُخْرِجُوكَ...» (انفال/30) لذا آزار و اذيت فراواني به مسلمين رساندند اين آزار به حدي رسيد كه پيامبر(ص) به جبرئيل شكايت كرد و خداوند متعال دستور هجرت را صادر فرمود.فاوحي الله تعالي اليه «اخرج من القرية الظالم اهلها فليس لك بمكة ناصر بعد ابيطالب» (الكافي، ج 1، ص 439، باب مولد النبي) بالاخره نقشة ترور پيامبر رحمت(ص) را كشيدند زماني‌كه قرار شد در شب آن نقشة خود را اجرا كنند و پيامبر را به قتل برسانند جبرئيل خدمت رسول الله(ص) رسيد و فرمود «لاتبت هذه الليلة علي فرا‌شك الذي كنت تبيت عليه» (بحارالانوار، ج 38، ص 290) يعني اي رسول خدا(ص) امشب در منزل نمان تا از مكر و كيد دشمنانت در امان باشي. اينجا بود كه حضرت تصميم گرفت شبانه خانه را ترك كند و از مكه به يثرب مهاجرت نمايد لذا به حضرت علي(ع) فرمود: «يا علي انّ الله قد اذن لي بالهجرة و اني آمرك ان تبيت علي فراشي و انّ قريشاً اذا رأوك لم‌يعلموا بخروجي» (همان) يعني مشركان تصميم دارند جهت كشتن من به خانه‌ام هجوم آورند من هم از جانب خدا مأمورم كه مكه را ترك كنم لذا امشب در بستر من بخواب تا آنان تصور كنند من هنوز در خانه‌ هستم و مرا تعقيب نكنند. حضرت علي(ع) در اطاعت امر رسول خدا(ص) آن شب را در بستر آن حضرت آرميد و با اين فداكاري و جان‌نثاري نقشة پليد دشمنان را برملا كرد. لذا این شب (كه شب اول ماه ربیع الاول بوده و شب اول هجرت شد) به لیلةالمبیت شهرت یافت.

قرآن مجيد براي اينكه اين فداكاري بي‌نظير حضرت علي(ع) براي هميشه جاودان بماند اين جانباري را مي‌ستايد و مي‌فرمايد: «وَمِنْ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ» (بقره/207) و علي(ع) را از كساني مي‌داند كه جان بر كف در راه كسب رضاي الهي مي‌شتابد. اين جريان را آيت الله جعفر سبحاني در كتاب فروغ ولايت، ص 45، فصل سوم، فداكاري بي‌نظير، به طور كامل و مفصل آورده است.

مبدأ تاریخ اسلام:

بنا به نقل مورخين، رسول گرامي اسلام(ص) در شب اول ماه ربيع الاول سال سيزدهم بعثت (ليلة المبيت) به قصد هجرت از مكه به مدينه و به خاطر فرار از كيد دشمن از خانة خويش بيرون آمد و به غار ثورـ و بنا به نقلي به خانة ام هاني رفت و در تاريكي صبح از آنجا به غار ثورـ عزيمت و پس از گذشت سه روز، روز دوشنبه دوازدهم همان ماه وارد مدينة طيبه شد و اين هجرت، مبدأ تاريخ اسلام گرديد (بحارالانوار، ج 19، ص121، ح 8 و محدّث قمي، منتهي الامال، ج 1، باب اول در تاريخ حضرت ختمي مرتبت(ص)، فصل ششم در وقايع ايام و سنين عمر شريف آن حضرت). سؤالي كه پيش مي‌آيد اين است كه اگر هجرت پيامبر(ص)در ماه ربيع الاول بوده و آن ماه مبدأ تاريخ اسلام گرديده چرا اكنون ماه محرم، اولين ماه قمري و اول سال قمري است؟

بنابر آنچه برخي از تاريخ‌نگاران نوشته‌اند زماني‌كه حضرت ختمي مرتبت(ص) وارد مدينة منوره گرديد ـ و اين ورود در ماه ربيع الاول بوده ـ به تعيين و قرار دادن تاريخي به عنوان مبدأ تاريخ اسلام امر فرمود. (طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج 2، ص 338، ذكر زماني كه تاريخ اسلام در آن به وجود آمد). مردم در اجراي اين فرمان شريف به يمن هجرت و قدوم مبارك حضرت خاتم الانبيا‌(ص) به مدينة منوره روز ورود و تشريف‌فرمايي آن حضرت را مبدأ تاريخ اسلام قرار دادند كه به تاريخ هجري معروف گرديد (الحاكم، المستدركعلي الصحيحين، ج 3، ص 434 و ذهبي، تاريخ اسلام، ج 4، حرف الیاء، پاورقي 3. و ابن كثير، البداية و النهاية، ج 3، ص 37، در سبب هجرت رسول الله بنفسه الكريم، باب 1) از مالك بن انس رئيس فرقة مالكيه نقل شده كه گفته است: ماه ربيع الاول، اول سال مسلمين است زيرا اين ماه ماهي است كه پيامبر اسلام(ص) در آن هجرت فرمود. و برخي مورخين اين گفتة مالك را پسنديده و تأييد نموده‌اند (ابن‌كثير، همان، ص 207، وقايع سال اول هجرت) ولي پس از گذشت كمتر از دو دهه از اجراي اين فرمان الهي رسول الله(ص) در زمان خلافت خليفة دوم (و در راستاي مخالفت‌هاي وي با پيامبر اسلام(ص) و سنت‌هاي آن حضرت به بهانه) و به عنوان اينكه ماه محرم ماه عرب‌ها‌ست و اين ماه نزد آنان با عظمت است تاريخ هجري از ربيع‌الاول به محرم تغيير يافت. (ابن كثير، همان). ممكن است اين سؤال نيز به ذهن آید كه اگر واقعاً چنين بوده چرا پس از خليفة دوم و در زمان امامت ائمة دين(ع) آن بزرگواران، تاريخ را دوباره به اول ربيع الاول باز نگرداندند؟ شايد بتوان گفت كه ائمه اطهار(ع) بنابر مصالح دين با بسياري از بدعت هاي خلفا مثل نماز تراويح و... مبارزه و برخورد ننمودند شايد يكي از آنها هم همين مسأله بوده باشد.